doos

Fifth Avenue

Fifth Avenue

doos

aantal spelers

spelers
2 - 4

speelduur

duur
60 - 100

leeftijd

leeftijd
12+

soort

type
bordspel

prijsindicatie

niet in de winkel
verkrijgbaar

waardering van AnderSpel

waardering
zes

intro

De spelers kruipen in de huid van stedenbouwers die op 'Fifth Avenue' en nabijgelegen wijken in New York wolkenkrabbers en verschillende winkels oprichten. Ze proberen door het handig bieden met kaarten hun wolkenkrabbers in de meest waardevolle wijken te plaatsen, om bij de waarderingen zoveel mogelijk winstpunten te verdienen.

materiaal

1 spelbord, 60 gekleurde kaarten, 50 zwarte jokerkaarten, 36 winkeltjes, 2 commissiestenen, 6 commissiefiches, 2 bouwstop-kaarten, en voor elke speler: 18 wolkenkrabbers in zijn spelerskleur

kaart5kaart6bouwstopwinkel01winkel02winkel03fichespelbord

begin

Het spelbord toont een scorespoor, een etalage voor de winkeltjes en 7 verschillende wijken in New York, waaronder 'Fifth Avenue'. Elke wijk biedt plaats aan vijf bouwplaatsen. Elke bouwplaats kan maximaal twee winkels bevatten of een onbeperkt aantal wolkenkrabbers in slechts één spelerskleur. Elke spelerskleur kan echter maar op één bouwplaats in een wijk aanwezig zijn. Daarnaast staat ook Central Park afgebeeld: hier kunnen wel wolkenkrabbers worden gebouwd, maar geen winkeltjes. Het park is ook niet onderverdeeld in bouwplaatsen.
De kleuren van de gekleurde kaarten komen overeen met de kleuren van de verschillende bouwplaatsen in een wijk. De gekleurde kaarten worden gesorteerd naar kleur en alleen de bovenste kaart van elke stapel is zichtbaar.De zwarte kaarten fungeren als joker-kaarten en worden als een gedekte stapel neergelegd.
In elke wijk wordt op een willekeurige bouwplaats een winkel neergelegd. Vervolgens mag elke speler twee bouwplaatsen met een wolkenkrabber bezetten. Dit is de startopstelling.

verloop

fotospelsituatie

Het spel wordt gespeeld in de richting van de klok. In zijn beurt voert de speler na elkaar de volgende akties uit:

  1. De speler kiest uit vier mogelijkheden: A, B, C of D (hierover later meer).
  2. De speler neemt twee gekleurde kaarten van twee verschillende stapels (na keuze A,B of C) of één zwarte kaart (na keuze D).
  3. De beurt wordt beëindigd met het verplaatsen van één van de twee commissiestenen.
Bij de eerste aktie kan de speler kiezen uit:
  • A. Wolkenkrabbers op voorraad nemen
  • B. Winkel plaatsen
  • C. Commissiesteen verplaatsen & 1 zwarte kaart pakken
  • D. Wijk waarderen
ad A: De speler plaatst drie wolkenkrabbers in zijn spelerskleur voor zich. Een speler kan namelijk alleen wolkenkrabbers bouwen, als hij deze ook in voorraad heeft!
ad B: De speler plaatst een winkeltje uit de etalage op een lege bouwplaats, of op een bouwplaats waarin al één winkeltje staat. Hiermee wordt de waarde van de direct aangrenzende wolkenkrabbers verhoogd. De etalage bestaat uit verschillende groepjes winkels. Zodra het één na laatste winkeltje uit een groep op een bouwplaats is gelegd, komt het laatste winkeltje uit de groep op de aflegplek naast Central Park. Deze winkeltjes spelen bij de eindwaardering nog een rol.
ad C: De speler plaatst één van de twee commissiestenen een wijk verder en neemt een zwarte kaart. In de wijk die de commissiesteen verlaat, wordt een commissiefiche gelegd. Met deze aktie kan de speler al tijdens zijn beurt een veiling starten (hierover later meer).
ad D.: De speler mag de wijk waarin zich een commissiesteen bevindt, waarderen. Elke speler met een wolkenkrabber ontvangt winstpunten, afhankelijk van het aantal wolkenkrabbers in zijn spelerskleur en het aantal direct aangrenzende, verschillende soorten winkels. Elke speler zonder een wolkenkrabber ontvangt een zwarte kaart.
Na het uitvoeren van de eerste aktie (A, B,C of D) vervolgt de speler zijn beurt met aktie 2 gevolgd door aktie 3, waarna de beurt naar de volgende speler gaat.

Veiling

Zodra een commissiesteen Central Park verlaat en op zijn startpositie terugkomt, wordt het spel even stilgelegd. In elke wijk waar een overeenkomstig commissiefiche ligt, vindt een veiling plaats.
De actieve speler legt een aantal kaarten uit zijn hand open neer. Bij zijn eerste bod moet elke speler ten minste één gekleurde kaart neerleggen. Hij mag hier net zoveel zwarte jokerkaarten bij plaatsen als hij zelf wil.
Als de speler in deze wijk reeds een wolkenkrabber op een bouwplaats heeft staan, moet zijn bod een kaart in de overeenkomstige kleur bevatten. Als de speler nog geen wolkenkrabber heeft staan, moet zijn bod een gekleurde kaart in de kleur van een nog lege bouwplaats bevatten. Als er geen lege bouwplaatsen meer zijn, moet zijn bod een gekleurde kaart in de kleur van een met een winkel bezette bouwplaats bevatten.
Elke volgende speler moet een hoger bod neerleggen of hij past. Als een speler eenmaal heeft gepast, kan hij niet meer instappen. Eventueel reeds uitgespeelde kaarten neemt hij terug in zijn hand. De hoogste bieder moet zijn bod afleggen en verkrijgt het recht in deze wijk één of meer wolkenkrabbers te plaatsen. Het aantal wordt bepaald door zijn bod: bevat zijn bod een kaart met waarde 6, dan mag hij slechts één wolkenkrabber plaatsen. Bevat zijn bod geen kaart met waarde 6, maar wel een kaart met waarde 5, dan mag hij twee wolkenkrabbers plaatsen. Bevat zijn bod alleen kaarten met waarde 4, dan mag hij drie wolkenkrabbers plaatsen. Als alle bouwplaatsen zijn bezet, kan de speler in plaats hiervan ook een een bouwstop afkondigen. Hij ontvangt net zoveel punten als er wolkenkrabbers in deze wijk staan. Elke speler met een wolkenkrabber ontvangt de helft van de punten, die hij bij een waardering zou hebben gekregen. Vervolgens worden alle winkels en wolkenkrabbers uit de wijk verwijderd en het kaartje 'bouwstop' wordt op de wijk geplaatst. Deze wijk wordt nu behandeld, alsof deze niet meer bestaat.
Als laatste vindt een veiling in Central Park plaats. De actieve speler bepaalt de kleur van de gekleurde kaart, die het eerste bod van elke meebiedende speler moet bevatten. In Central Park kan geen bouwstop worden afgekondigd!

eind

Het spel eindigt direct nadat het laatste winkeltje is geplaatst of direct nadat de tweede bouwstop is afgehandeld. Nu volgt de eindwaardering: in elke wijk zonder bouwstop vindt een waardering plaats. Vervolgens worden de winkels op de aflegstapel gedekt geschud. Nu worden er drie winkels opengedraaid. Elke wolkenkrabber in Central Park ontvangt winstpunten, afhankelijk van het aantal verschillende winkels dat is opengedraaid. De speler met de meeste punten wint het spel.

positief

  • De spelregels zijn overzichtelijk en helder, maar het is wel een boel om alles in één keer te onthouden.
  • Je kunt je medespelers lekker voor het blok plaatsen: nu moet je buurman wel die ene commissiesteen verplaatsen, anders dreigt de volgende speler die wijk te waarderen!
  • Met de dreiging van een bouwstop in een wijk waar je zelf nog niet vertegenwoordigd bent, kan je de prijzen bij een veiling leuk opdrijven.

negatief

  • Na het aandachtig doorlezen van de spelregels vond ik het lastig te zien hoe het spel gespeeld kon worden. Moet je nu juist winkeltjes plaatsen of kan je beter een zwarte kaart pakken en de commissiesteen verplaatsen? En wat maakt het uit naar welke wijk je de commissiesteen verplaatst? Je moet het spel een paar keer spelen (en het liefst met dezelfde groep) om beetje gevoel voor het spel te ontwikkelen.
  • Het thema is een beetje vergezocht. Want wat stellen die commissiestenen eigenlijk voor?

strategie

Het loont de moeite zo snel mogelijk in zo veel mogelijk wijken te bouwen. Op deze manier kun je bij de tussenwaarderingen (als een bepaald aantal winkeltjes is geplaatst) veel winstpunten verdienen.
Als je ziet dat een medespeler erg weinig wolkenkrabbers op voorraad heeft, kun je (als de kans zich voordoet) een veiling initiëren door de commissiesteen van Central Park naar zijn startpositie te bewegen. Aangezien je medespeler slechts weinig wolkenkrabbers heeft, kan hij niet aan alle veilingen deelnemen, en heb je kans voor een koopje wat te bemachtigen. Daarnaast heb je zelf de keuze om de kleur kaart voor Central Park te bepalen. Met ook nu weer kans voor een koopje op de eerste rang te zitten.

waardering van andere sites

jeux 2 rody4 / 5
345
speelduivel4 / 6
3456
spieletest8 / 10
5678910
goodgameguide7 / 9
56789
spellengek (Peter Hein)3 / 5
2345
spieleteufel6 / 10
5678910
boardgamegeek6 / 8
67
truus en truus7 / 9½
6789
hall9000 (bezoekers)4 / 6
345
hall90003½ / 6
345
AnderSpel6 / 9
56789
spelwereld5½ / 8
5678
spielephase3 / 6
3456
spellenhoek3 / 6
3456

gemiddeld4 / 10
23456789

[toelichting: Elke balk geeft de waardering van een site weer. AnderSpel bijvoorbeeld geeft dit spel een 6.In het laatste gekleurde blokje staat dan ook 6. Hoe breder het blokje, hoe meer spellen een 6 hebben. De lege blokjes aan het eind van de balk geven de hoeveelheid spellen aan die een hogere waardering kregen.]

feitjes

weetjes

15-09-2004 itemFifth Avenue krijgt de Essener Feder 2004 uitgereikt.
05-02-2004 itemAlea Spiele presenteert Fifth Avenue op Spielwarenmesse 2004 in Nürnberg.

verwijzingen

Alea Spiele
Ravensburger
Rio Grande Games
www.spellink.nl